E-ticaret pazarının “Black Friday” karnesi

e-ticaret1

Kasım ayı ülkemizdeki e-ticaretin en yoğun aylardan biri.Türkiye’de e-ticaret sektörünün daha da büyüyecek bir pazar olmasına rağmen bu sektördeki pazar yerlerinin yetersiz denetimi nedeniyle önce fiyatın şişirilip sonra düşürülmesi gibi şikayetlere maruz kalınabiliyor.Özellikle de “Black Friday” indirimlerinin olduğu bu ayda.

Alibaba dün 38.4 milyar dolarlık satışa imza atarak kendi rekorunu yinelemiş bulunmakta. Geçtiğimiz yıl kırdığı rekoru bu yıl yüzde 20’ye yakın büyüterek eşine nadir rastlanır bir büyümeye imza atan e-ticaret devinin bu başarısı dünyanın hayranlıkla izlediği bir platform.

Sadece Estee Lauder ürünleri için 143 milyon dolarlık sipariş alarak, bu başarının sadece fiyatı düşürülmüş elektronik ürünleri gibi bir kategori ile gelmediğini bizlere gösteren Alibaba iletişim stratejisi ile de dikkatleri üzerine çekiyor. Anlık gelişmeleri kendi platformundan paylaşan e-ticaret devi, 106 ülkede canlı yayın, Taylor Swift konseri de dahil olmak üzere tam bir festival havasında başarılı bir iletişim stratejisine sahip.

alibaba_taylor swift

Rakamlar yüksek olunca başarıya örnek bulmak da kolay, peki ülkemizdeki e-ticaret pazarındaki problemlere gelecek olursak. Yazının başında belirttiğimiz gibi Kasım ayı indirimleri 11.11 ve öncesi ile başlayıp ay sonundaki “Black Friday” dönemi ile sonlanacak. Türkiye’de her geçen gün büyüyen e-ticaret pazarı ve Kasım ayı satışlarına rağmen müşterilerin güven probleminin çözülememesi en büyük problem. E-ticaret pazarının asıl rakipleri birbirleri değil offline-pazar. Buna ek olarak kendi aralarındaki rekabet esnasında müşterinin adeta aklıyla dalga geçen kampanyalar yaptıklarını da eklersek Türk kullanıcıların güvenini kazanmaları epey zor gözüküyor.

Türkiye’deki e-ticaret pazarının temel problemleri

Türkiye pazarındaki en temel iki problem: Teknik altyapı yetersizliği ve pazar yeri yönetim sıkıntısı. Teknik altyapı yetersizliği konusunda şaşırmamak elde değil. Kampanyanın yapılacağı gün sitelerinin çökeceğini bilen ve kabullenen e-ticaret sitelerinin olması ise daha da absürt. Bunun kabullenilmesi bile bugünün ve e-ticaret pazarına gereken güvenin sarsılmasının başlıca nedeni olabilir. N11’in ilk anlarda yaşadığı hizmet verememe probleminin neredeyse tüm güne yayılması ile birlikte kampanyayı 12 saat uzatması gibi sıralanacak örnekler altyapının ne kadar önemli olduğunu yeniden bizlere açıkça gösteriyor.

n11_hata

Burada N11 örneğini paylaştım ama diğer e-ticaret sitelerinde de aynı problemin yaşandığını da belirtmeden geçmeyeceğim. Bu yıl dikkatimi çeken nokta N11’in bu çökmesi daha uzun bir zamana yayıldı. Twitter’dan e-ticaret sitelerinin çökmesi ile ilgili yapılan paylaşımlarla burayı genişletmek mümkün ama o kadar çok şikayet var ki, burada tek tek paylaşmak yerine gelelim ikinci temel probleme: Pazar yeri yönetim sıkıntısına. Pazar yeri yönetim sıkıntısı aslında müşterinin gözü ile ifade edecek olursak önce şişirilen sonra düşürülen fiyatlar. Aliexpress Türkiye Bölge İş Geliştirme Yöneticisi Yaman Alpata paylaşınca dikkatimi çekti: “Satıcı’lar ürünlerini kampanyadan 3 hafta önce (Alibaba’ya) panelden kaydettirdi ve fiyatlarını değiştiremedi. Platform son 6 ayın fiyat bilgisini takip ettiği için müşterilerin en iyi fiyattan faydalanmasını sağladı.”

Alibaba her dönem daha büyük rekor satışa imza atmasının altında yatan en önemli nedenlerden biri bu nokta oluyor. Yani pazar yeri yönetimini başarılı bir şekilde yaparak müşterinin güvenini sağlaması. Buna karşılık ülkemizde önce şişirilen sonra düşürülen fiyatlar, satıştan öte sosyal medyada alay konusu oluyor ve geçici satın almalarla biten bir kampanya dönemine sebep oluyor. Twitter’da bu konu teknik altyapı yetersizliğinden de daha fazla ilgi çekmiş durumda. Fiyat karşılaştırması yazınca 100’lerce görselli paylaşıma ulaşmak mümkün. Aşağıdaki Tweet’in altına Trendyol’un açıklaması gelmesi rağmen tüketicilerin adeta saldırması bu güvenin nasıl inşa edileceği konusunda şüpheye yönlendiriyor.

Sonuç: E-ticaret’e olan güvenin öncelikli hedef olması

Rakamlar yükselince başarıya sebep bulmak kolay demiştik ama bunların en zoru güven inşası. Saat 12:00’da başlayan kampanya için siteye giren tüketicinin siteye ulaşamasının veya kampanya var diye siteye giren tüketicinin daha yüksek fiyattan indirilmiş bir ürünle karşılaşmasının nasıl bir hayal kırıklığı olduğu aşikar. Bu yönde güvenin yeniden inşa edilmesi gerekiyor ve e-ticaret sitelerinin kampanyada yarışmak öte müşteri sadakatini sağlamada yarışması gerekiyor.Hedef en büyük kampanya bizimki demek yerine değer teklifi oluşturmaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın